{"id":13641,"date":"2025-02-07T10:44:47","date_gmt":"2025-02-07T07:44:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.meridyenhukuk.com\/?p=13641"},"modified":"2026-06-02T17:13:13","modified_gmt":"2026-06-02T14:13:13","slug":"sirketlerin-surdurulebilirlik-icin-hukuki-yukumlulukleri","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/sirketlerin-surdurulebilirlik-icin-hukuki-yukumlulukleri\/","title":{"rendered":"\u015eirketlerin S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u0130\u00e7in Hukuki Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri"},"content":{"rendered":"

\u015eirketlerin S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u0130\u00e7in Hukuki Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri<\/h1>\n

\u00a0\u00d6zet:<\/strong> S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik art\u0131k g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir kurumsal sosyal sorumluluk faaliyeti de\u011fil, ba\u011flay\u0131c\u0131 hukuki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. T\u00fcrkiye’de KGK’n\u0131n T\u00fcrkiye S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Raporlama Standartlar\u0131 (TSRS), 7552 say\u0131l\u0131 \u0130klim Kanunu ve SPK d\u00fczenlemeleri; Avrupa Birli\u011fi’nde ise CSRD, CSDDD ve CBAM, \u015firketlere raporlama, durum tespiti (due diligence) ve karbon y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri getirmektedir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere uyumsuzluk; idari para cezalar\u0131, y\u00f6netim kurulu sorumlulu\u011fu, finansmana eri\u015fim kayb\u0131 ve ihracat pazarlar\u0131ndan d\u0131\u015flanma gibi somut riskler do\u011furur.<\/p><\/blockquote>\n

Giri\u015f<\/h2>\n

Son y\u0131llarda i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fcndemine yerle\u015fen “s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik” kavram\u0131, pek \u00e7ok y\u00f6netici taraf\u0131ndan h\u00e2l\u00e2 bir kurumsal itibar veya halkla ili\u015fkiler meselesi olarak alg\u0131lanmaktad\u0131r. Oysa gelinen noktada \u015firketlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri<\/strong>, g\u00f6n\u00fcll\u00fc taahh\u00fctlerin \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7mi\u015f; kanunlar, y\u00f6netmelikler ve uluslararas\u0131 direktiflerle d\u00fczenlenen, ihlali ciddi yapt\u0131r\u0131mlara ba\u011flanan bir s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik hukuku<\/strong> alan\u0131 do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n

Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, hem ulusal hem de uluslararas\u0131 d\u00fczeyde e\u015f zamanl\u0131 ilerlemektedir. T\u00fcrkiye’de Kamu G\u00f6zetimi, Muhasebe ve Denetim Standartlar\u0131 Kurumu (KGK) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan T\u00fcrkiye S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Raporlama Standartlar\u0131 (TSRS) ile birlikte belirli \u00f6l\u00e7e\u011fin \u00fczerindeki \u015firketler i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlamas\u0131<\/strong> zorunlu hale gelmi\u015f; 2025 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 7552 say\u0131l\u0131 \u0130klim Kanunu ile ilk kez ulusal d\u00fczeyde bir karbon fiyatland\u0131rma sisteminin hukuki temeli at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131nda ise Kurumsal S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD), Kurumsal S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00d6zen Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc Direktifi (CSDDD) ve S\u0131n\u0131rda Karbon D\u00fczenleme Mekanizmas\u0131 (CBAM), AB ile ticaret yapan veya AB tedarik zincirlerinde yer alan T\u00fcrk \u015firketlerini do\u011frudan etkilemektedir.<\/p>\n

Bu makale; \u015firket ortaklar\u0131, y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri, CEO ve CFO’lar, hukuk m\u00fc\u015favirleri, uyum ve insan kaynaklar\u0131 y\u00f6neticileri ile yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f kapsaml\u0131 bir hukuki rehberdir. ESG uyumu<\/strong> zorunlu mudur, hangi \u015firketler raporlama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r, AB Ye\u015fil Mutabakat\u0131 T\u00fcrk \u015firketlerini nas\u0131l etkiler ve ESG uyumsuzlu\u011funun hukuki riskleri<\/strong> nelerdir gibi sorulara, g\u00fcncel mevzuat \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ve uygulamaya y\u00f6nelik bi\u00e7imde yan\u0131t vermeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve ESG Nedir?<\/h2>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, en yal\u0131n tan\u0131m\u0131yla, bug\u00fcn\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gelecek nesillerin kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama imk\u00e2n\u0131n\u0131 tehlikeye atmadan giderme yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. \u015eirketler ba\u011flam\u0131nda ise s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, yaln\u0131zca finansal performans\u0131 de\u011fil; \u00e7evresel etkiyi, sosyal sorumlulu\u011fu ve kurumsal y\u00f6netim kalitesini birlikte g\u00f6zeten b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ifade eder.<\/p>\n

Bu anlay\u0131\u015f\u0131n kurumsal d\u00fcnyadaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ESG<\/strong> k\u0131saltmas\u0131d\u0131r. ESG, \u00fc\u00e7 temel boyutu temsil eder:<\/p>\n

    \n
  • Environmental (\u00c7evresel):<\/strong> Karbon ayak izi, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131, enerji ve su t\u00fcketimi, at\u0131k y\u00f6netimi, biyo\u00e7e\u015fitlilik ve do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131 gibi konular.<\/li>\n
  • Social (Sosyal):<\/strong> \u00c7al\u0131\u015fan haklar\u0131, i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi, \u00e7e\u015fitlilik ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131k, insan haklar\u0131, tedarik zincirindeki \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 ve toplumla ili\u015fkiler.<\/li>\n
  • Governance (Y\u00f6neti\u015fim):<\/strong> Y\u00f6netim kurulu yap\u0131s\u0131, \u015feffafl\u0131k, etik, yolsuzlukla m\u00fccadele, risk y\u00f6netimi ve payda\u015f haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n

    \u015eirketlerde ESG<\/strong>, ba\u015flang\u0131\u00e7ta g\u00f6n\u00fcll\u00fc raporlama \u00e7er\u00e7eveleri (GRI, CDP, TCFD gibi) \u00fczerinden ilerlerken, son y\u0131llarda yerini ba\u011flay\u0131c\u0131 hukuki d\u00fczenlemelere b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k ESG, bir pazarlama s\u00f6ylemi de\u011fil; kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik<\/strong> stratejisinin ve hukuki uyumun merkezindeki bir kavramd\u0131r.<\/p>\n

    \u015eirketler A\u00e7\u0131s\u0131ndan S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Neden Hukuki Bir Konudur?<\/h2>\n

    S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin hukuki bir konu haline gelmesinin temel nedeni, devletlerin ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n iklim ve sosyal hedeflerini g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p ba\u011flay\u0131c\u0131 kurallara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesidir. \u015eirketler hukuku ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik<\/strong> kesi\u015fiminde bug\u00fcn kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan ba\u015fl\u0131ca hukuki boyutlar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

      \n
    • Zorunlu raporlama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri:<\/strong> Belirli \u015firketler art\u0131k finansal tablolar\u0131n yan\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapmak zorundad\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yanl\u0131\u015f veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 olmas\u0131, hukuki sorumluluk do\u011furur.<\/li>\n
    • Y\u00f6netim kurulu sorumlulu\u011fu:<\/strong> \u0130klim ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik riskleri, T\u00fcrk Ticaret Kanunu (TTK) anlam\u0131nda y\u00f6netim kurulunun \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131na girmektedir. Bu risklerin g\u00f6z ard\u0131 edilmesi, sorumluluk davalar\u0131na zemin haz\u0131rlayabilir.<\/li>\n
    • S\u00f6zle\u015fmesel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler:<\/strong> B\u00fcy\u00fck al\u0131c\u0131lar, bankalar ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, s\u00f6zle\u015fmelere ESG h\u00fck\u00fcmleri eklemekte; tedarik\u00e7ilerinden belirli standartlar\u0131 sa\u011flamas\u0131n\u0131 talep etmektedir.<\/li>\n
    • \u0130dari yapt\u0131r\u0131mlar:<\/strong> \u00c7evresel mevzuat, iklim mevzuat\u0131 ve raporlama d\u00fczenlemelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k, idari para cezalar\u0131na ve faaliyet k\u0131s\u0131tlamalar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/li>\n
    • Haks\u0131z rekabet ve t\u00fcketici hukuku boyutu:<\/strong> As\u0131ls\u0131z \u00e7evre iddialar\u0131 (“greenwashing” \/ ye\u015fil aklama), haks\u0131z rekabet ve t\u00fcketicinin yan\u0131lt\u0131lmas\u0131 h\u00fck\u00fcmleri kapsam\u0131nda yapt\u0131r\u0131ma tabi olabilir.<\/li>\n<\/ul>\n

      Dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, bug\u00fcn art\u0131k bir “iyi niyet” g\u00f6stergesi de\u011fil, ihmal edildi\u011finde maddi ve hukuki sonu\u00e7lar do\u011furan bir uyum alan\u0131d\u0131r.<\/p>\n

      T\u00fcrkiye’de S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Mevzuat\u0131<\/h2>\n

      T\u00fcrkiye’deki s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik mevzuat\u0131<\/strong>, son iki y\u0131lda h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fme g\u00f6stermi\u015f ve da\u011f\u0131n\u0131k d\u00fczenlemelerden daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yap\u0131ya do\u011fru evrilmi\u015ftir. T\u00fcrk \u015firketlerini ilgilendiren ba\u015fl\u0131ca d\u00fczenlemeler a\u015fa\u011f\u0131da ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

      T\u00fcrkiye S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Raporlama Standartlar\u0131 (TSRS)<\/h3>\n

      T\u00fcrk hukukundaki en \u00f6nemli ad\u0131mlardan biri, TSRS’nin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesidir. KGK taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve 29 Aral\u0131k 2023 tarihli ve 32414 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de<\/strong> yay\u0131mlanan TSRS 1 (S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikle \u0130lgili Finansal Bilgilerin A\u00e7\u0131klanmas\u0131na \u0130li\u015fkin Genel H\u00fck\u00fcmler) ve TSRS 2 (\u0130klimle \u0130lgili A\u00e7\u0131klamalar), Uluslararas\u0131 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Standartlar\u0131 Kurulu (ISSB) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan IFRS S1 ve S2 standartlar\u0131 esas al\u0131narak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Standartlar, 1 Ocak 2024<\/strong> ve sonras\u0131nda ba\u015flayan hesap d\u00f6nemlerinde uygulanmak \u00fczere y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n

      TSRS’nin hukuki dayana\u011f\u0131, 6102 say\u0131l\u0131 TTK’n\u0131n 88. maddesinde 2022 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliktir; bu de\u011fi\u015fiklikle KGK, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlama standartlar\u0131n\u0131 belirlemeye ve yay\u0131mlamaya yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

      Kimler i\u00e7in zorunludur?<\/strong> TSRS kapsam\u0131nda zorunlu raporlama, esas olarak belirli e\u015fik de\u011ferleri a\u015fan b\u00fcy\u00fck i\u015fletmeleri hedeflemektedir. KGK karar\u0131na g\u00f6re, belirlenen kapsamdaki i\u015fletmelerin \u00fc\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fctten (aktif toplam\u0131, y\u0131ll\u0131k net sat\u0131\u015f has\u0131lat\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131) en az ikisinin e\u015fik de\u011ferini art arda iki raporlama d\u00f6neminde<\/strong> a\u015fmas\u0131 halinde raporlama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc do\u011far. Buna ek olarak:<\/p>\n

        \n
      • Bankac\u0131l\u0131k D\u00fczenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) denetimine tabi bankalar, herhangi bir e\u015fi\u011fe ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n kapsamdad\u0131r.<\/li>\n
      • Sermaye Piyasas\u0131 Kanunu uyar\u0131nca paylar\u0131 Borsa \u0130stanbul’da i\u015flem g\u00f6ren halka a\u00e7\u0131k \u015firketler, ihra\u00e7\u00e7\u0131lar ve di\u011fer sermaye piyasas\u0131 kurumlar\u0131 (belirli istisnalarla) kapsamdad\u0131r.<\/li>\n
      • Sigorta, reas\u00fcrans ve emeklilik \u015firketleri de kapsamda yer al\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n

        KGK, uygulamada esneklik sa\u011flayan kararlar da alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin 6 Mart 2025 tarihli kurul karar\u0131<\/strong> ile Yak\u0131n \u0130zleme Pazar\u0131 ve Giri\u015fim Sermayesi Pazar\u0131ndaki ortakl\u0131klar zorunlu raporlama kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca ilk iki y\u0131ll\u0131k raporlama d\u00f6neminde Kapsam 3 (dolayl\u0131) sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 zorunlu tutulmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

        Kapsamdaki i\u015fletmeler, 2024 hesap d\u00f6nemine ili\u015fkin ilk s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlar\u0131n\u0131 2025 y\u0131l\u0131 Ekim ay\u0131 sonuna<\/strong> kadar haz\u0131rlam\u0131\u015f; bu raporlar, KGK’n\u0131n 8 May\u0131s 2025 tarihli karar\u0131 uyar\u0131nca “TSRS Uyumlu S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Raporu” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla ayr\u0131 bir rapor olarak ya da entegre faaliyet raporu i\u00e7inde a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenebilir bir b\u00f6l\u00fcm olarak sunulmu\u015ftur.<\/p>\n

        S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Denetimi (G\u00fcvence) Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc<\/h3>\n

        TSRS kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan raporlar, zorunlu g\u00fcvence denetimine<\/strong> tabidir. KGK, 17 Ocak 2025 tarihli ve 32785 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de<\/strong> yay\u0131mlanan S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Denetimi Y\u00f6netmeli\u011fi ile bu denetimin esaslar\u0131n\u0131 belirlemi\u015f, yetkili ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim kurulu\u015flar\u0131n\u0131 ve denet\u00e7ileri yetkilendirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik denetimi<\/strong> ve ESG raporlamas\u0131<\/strong> s\u00fcre\u00e7lerinin art\u0131k ba\u011f\u0131ms\u0131z do\u011frulamaya tabi, hukuki sorumluluk do\u011furan bir alan haline geldi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

        Sermaye Piyasas\u0131 Mevzuat\u0131 ve Borsa \u0130stanbul Uygulamalar\u0131<\/h3>\n

        Sermaye Piyasas\u0131 Kurulu (SPK), halka a\u00e7\u0131k \u015firketler i\u00e7in S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u0130lkeleri Uyum \u00c7er\u00e7evesi<\/strong> yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7eve, Kurumsal Y\u00f6netim Tebli\u011fi kapsam\u0131nda “uy ya da a\u00e7\u0131kla” (comply-or-explain) esas\u0131na dayan\u0131r: \u015eirketler, \u00e7er\u00e7evedeki ilkelere uyup uymad\u0131klar\u0131n\u0131, uymuyorlarsa gerek\u00e7elerini kamuya a\u00e7\u0131klamak durumundad\u0131r.<\/p>\n

        Borsa \u0130stanbul taraf\u0131nda ise BIST S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Endeksi<\/strong> ve BIST S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik 25 Endeksi<\/strong> gibi uygulamalar, ESG performans\u0131 y\u00fcksek \u015firketleri yat\u0131r\u0131mc\u0131lara g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmakta; s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik performans\u0131n\u0131 sermaye piyasalar\u0131ndaki de\u011ferleme ve eri\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan somut bir avantaja d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedir.<\/p>\n

        7552 Say\u0131l\u0131 \u0130klim Kanunu ve Emisyon Ticaret Sistemi<\/h3>\n

        T\u00fcrkiye’nin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi hukuku<\/strong> alan\u0131ndaki en \u00f6nemli d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131, 7552 say\u0131l\u0131 \u0130klim Kanunu<\/strong>‘nun 9 Temmuz 2025 tarihli ve 32951 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de<\/strong> yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesidir. Bu Kanun:<\/p>\n

          \n
        • T\u00fcrkiye’nin 2053 net s\u0131f\u0131r emisyon hedefi<\/strong> ve ye\u015fil b\u00fcy\u00fcme vizyonunu yasal g\u00fcvenceye alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
        • \u0130lk kez ulusal d\u00fczeyde bir karbon fiyatland\u0131rma arac\u0131 olan T\u00fcrkiye Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS)<\/strong> hukuki temelini olu\u015fturmu\u015ftur. Buna g\u00f6re belirli sekt\u00f6rlerdeki tesisler emisyon izni alacak, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 izleyip raporlayacak (MRV sistemi) ve do\u011frulanm\u0131\u015f emisyonlar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda y\u0131ll\u0131k tahsisat teslim edecektir.<\/li>\n
        • T\u00fcrkiye G\u00fcmr\u00fck B\u00f6lgesine ithal edilen mallar\u0131n g\u00f6m\u00fcl\u00fc emisyonlar\u0131n\u0131 dikkate alan ulusal bir S\u0131n\u0131rda Karbon D\u00fczenleme Mekanizmas\u0131 (SKDM)<\/strong> kurulabilmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
        • Karbon Piyasas\u0131 Kurulu’nu ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n denetim\/yapt\u0131r\u0131m yetkilerini d\u00fczenlemi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n

          ETS’den en \u00e7ok etkilenecek sekt\u00f6rler; demir-\u00e7elik, \u00e7imento, g\u00fcbre, k\u00e2\u011f\u0131t, elektrik \u00fcretimi, rafineri ve benzeri yo\u011fun emisyonlu faaliyetlerdir. Bu sekt\u00f6rlerdeki \u015firketler i\u00e7in karbon, art\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fclmesi, y\u00f6netilmesi ve fiyatland\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken yeni bir maliyet (ya da f\u0131rsat) kalemine d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

          ESG Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri Nelerdir?<\/h2>\n

          ESG kriterleri<\/strong>, \u00fc\u00e7 boyutta somut hukuki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. A\u015fa\u011f\u0131da her bir boyut ayr\u0131 ayr\u0131 ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

          \u00c7evresel (Environmental) Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler<\/h3>\n

          \u00c7evresel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler<\/strong>, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik hukukunun en k\u00f6kl\u00fc ve en yapt\u0131r\u0131m\u0131 a\u011f\u0131r boyutudur. Ba\u015fl\u0131ca alanlar:<\/p>\n

            \n
          • 2872 say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu kapsam\u0131ndaki izin, lisans, at\u0131k y\u00f6netimi ve kirlilik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri.<\/li>\n
          • Sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n izlenmesi, raporlanmas\u0131 ve do\u011frulanmas\u0131 (MRV) y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri.<\/li>\n
          • \u0130klim Kanunu ve ETS kapsam\u0131ndaki emisyon izni ve tahsisat teslim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri.<\/li>\n
          • Karbon ayak izi<\/strong> hesaplamas\u0131 ve azalt\u0131m hedefleri belirleme.<\/li>\n
          • \u00c7evresel etki de\u011ferlendirmesi (\u00c7ED) s\u00fcre\u00e7leri.<\/li>\n<\/ul>\n

            Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ayk\u0131r\u0131l\u0131k, idari para cezalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra faaliyet durdurma ve hatta \u00e7evreyi kirletenler bak\u0131m\u0131ndan cezai sorumluluk do\u011furabilir.<\/p>\n

            Sosyal (Social) Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler<\/h3>\n

            ESG’nin sosyal boyutu, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde i\u015f hukuku<\/strong> ve insan haklar\u0131 ile \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr:<\/p>\n

              \n
            • \u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi mevzuat\u0131na (6331 say\u0131l\u0131 Kanun) uyum.<\/li>\n
            • \u00c7al\u0131\u015fan haklar\u0131, adil \u00fccret, \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri ve sendikal haklar.<\/li>\n
            • Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasa\u011f\u0131, \u00e7e\u015fitlilik ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131k politikalar\u0131.<\/li>\n
            • Tedarik zinciri<\/strong> boyunca insan haklar\u0131 ihlallerinin (zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma, \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi gibi) \u00f6nlenmesi.<\/li>\n
            • Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 (6698 say\u0131l\u0131 KVKK) ve veri eti\u011fi.<\/li>\n<\/ul>\n

              \u00d6zellikle AB tedarik zincirlerinde yer alan T\u00fcrk \u015firketleri i\u00e7in, sosyal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler art\u0131k yaln\u0131zca yerel i\u015f hukuku ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; al\u0131c\u0131 \u015firketlerin durum tespiti (due diligence)<\/strong> talepleri kapsam\u0131nda s\u00f6zle\u015fmesel bir boyut da kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

              Y\u00f6neti\u015fim (Governance) Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri<\/h3>\n

              Kurumsal y\u00f6neti\u015fim<\/strong>, ESG mimarisinin di\u011fer iki aya\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan temeldir. Ba\u015fl\u0131ca y\u00f6neti\u015fim ilkeleri<\/strong> ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler:<\/p>\n

                \n
              • Y\u00f6netim kurulunun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik risklerini g\u00f6zetmesi ve TTK kapsam\u0131ndaki \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmesi.<\/li>\n
              • Etik kurallar, yolsuzlukla ve r\u00fc\u015fvetle m\u00fccadele politikalar\u0131.<\/li>\n
              • Risk y\u00f6netimi ve i\u00e7 kontrol sistemlerinin kurulmas\u0131 (TTK m. 378 kapsam\u0131ndaki riskin erken saptanmas\u0131 komitesi d\u00e2hil).<\/li>\n
              • \u015eeffafl\u0131k, kamuyu ayd\u0131nlatma ve payda\u015f haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131.<\/li>\n
              • S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik verilerinin do\u011fru, tutarl\u0131 ve do\u011frulanabilir bi\u00e7imde raporlanmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n

                \u0130yi bir s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015firket y\u00f6netimi<\/strong>, bu \u00fc\u00e7 boyutu entegre eden, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi y\u00f6netim kurulu seviyesinde sahiplenen bir yap\u0131 gerektirir.<\/p>\n

                AB D\u00fczenlemelerinin T\u00fcrk \u015eirketlerine Etkisi<\/h2>\n

                AB d\u00fczenlemeleri, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi (extraterritorial) etkileri nedeniyle, T\u00fcrkiye’de yerle\u015fik olup AB ile ticaret yapan, AB’li \u015firketlerin tedarik zincirinde yer alan veya AB’de i\u015ftiraki bulunan T\u00fcrk \u015firketlerini do\u011frudan ilgilendirmektedir. AB Ye\u015fil Mutabakat\u0131<\/strong> \u00e7er\u00e7evesinde \u015fekillenen ba\u015fl\u0131ca d\u00fczenlemeler a\u015fa\u011f\u0131da incelenmi\u015ftir.<\/p>\n

                \u00d6nemli g\u00fcncelleme:<\/strong> AB, 2025-2026 d\u00f6neminde “Omnibus” ad\u0131 verilen sadele\u015ftirme paketiyle CSRD ve CSDDD’nin kapsam\u0131n\u0131 ve takvimini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Bu nedenle internette dola\u015fan eski e\u015fik de\u011ferleri ve tarihler yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilir; a\u015fa\u011f\u0131daki bilgiler g\u00fcncel duruma g\u00f6re verilmi\u015ftir.<\/p><\/blockquote>\n

                CSRD (Kurumsal S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Raporlama Direktifi)<\/h3>\n

                CSRD, AB’de geni\u015f bir \u015firket grubunu, Avrupa S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Raporlama Standartlar\u0131 (ESRS) \u00e7er\u00e7evesinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlamas\u0131 yapmaya zorlayan direktiftir. Ancak Omnibus I Direktifi (Direktif (AB) 2026\/470)<\/strong> ile kapsam \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daralt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu Direktif, AB Konseyi taraf\u0131ndan 24 \u015eubat 2026<\/strong>‘da kabul edilmi\u015f, 26 \u015eubat 2026<\/strong>‘da Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanm\u0131\u015f ve 18 Mart 2026<\/strong>‘da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Daha \u00f6ncesinde, “Saati Durdur” (Stop-the-Clock) olarak bilinen Direktif (AB) 2025\/794 ile raporlama takvimi ertelenmi\u015fti.<\/p>\n

                G\u00fcncel duruma g\u00f6re CSRD esas olarak; 1.000’den fazla \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ve 450 milyon avronun \u00fczerinde net cirosu<\/strong> olan AB \u015firketlerini kapsar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke (\u00f6rne\u011fin T\u00fcrk) ana \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise, AB’de 450 milyon avroyu<\/strong> a\u015fan net ciro ve AB’de 200 milyon avroyu<\/strong> a\u015fan cirosu olan bir ba\u011fl\u0131 ortakl\u0131k veya \u015fubenin bulunmas\u0131 gibi ko\u015fullar aran\u0131r. Borsada i\u015flem g\u00f6ren KOB\u0130’ler kapsam d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, sekt\u00f6rel standartlar kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve e\u015fikleri a\u015fmayan \u015firketler i\u00e7in raporlama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

                T\u00fcrk \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan pratik sonu\u00e7 \u015fudur: Do\u011frudan CSRD kapsam\u0131nda olmasan\u0131z dahi, kapsamdaki bir AB’li al\u0131c\u0131n\u0131n tedarik zincirinde yer al\u0131yorsan\u0131z, s\u00f6zle\u015fmesel olarak ESG verisi sa\u011flaman\u0131z talep edilebilir.<\/p>\n

                CSDDD (Kurumsal S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00d6zen Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc Direktifi)<\/h3>\n

                CSDDD (CS3D olarak da an\u0131l\u0131r), b\u00fcy\u00fck \u015firketlere, kendi faaliyetleri ve de\u011fer zincirleri boyunca insan haklar\u0131 ve \u00e7evresel olumsuz etkileri tespit etme, \u00f6nleme ve giderme y\u00f6n\u00fcnde durum tespiti (due diligence)<\/strong> y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirir. Omnibus d\u00fczenlemesiyle bu direktifin de kapsam\u0131 daralt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

                  \n
                • Kapsam, esas olarak 5.000’den fazla \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ve 1,5 milyar avronun \u00fczerinde net cirosu<\/strong> olan \u015firketlerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
                • Risk temelli bir yakla\u015f\u0131m benimsenmi\u015f, AB \u00e7ap\u0131nda tek tip hukuki sorumluluk rejimi yerine ulusal hukuklara at\u0131f yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
                • \u0130dari para cezalar\u0131, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki net cironun %3’\u00fc<\/strong> ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
                • \u0130\u00e7 hukuka aktar\u0131m s\u00fcresi 26 Temmuz 2028<\/strong>‘e, uygulama ise 26 Temmuz 2029<\/strong>‘a ertelenmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n

                  Kapsamdaki AB’li \u015firketlerin say\u0131s\u0131 azalsa da, bu \u015firketlerin tedarik\u00e7ilerine y\u00f6nelik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tedarik zinciri<\/strong> ve insan haklar\u0131 beklentileri devam edecektir.<\/p>\n

                  CBAM (S\u0131n\u0131rda Karbon D\u00fczenleme Mekanizmas\u0131)<\/h3>\n

                  \u0130hracat yapan T\u00fcrk \u015firketleri i\u00e7in en somut ve acil etkiyi yaratan d\u00fczenleme CBAM<\/strong>‘dir. Reg\u00fclasyon (AB) 2023\/956 ile kurulan ve Reg\u00fclasyon (AB) 2025\/2083 (Omnibus sadele\u015ftirmesi) ile g\u00fcncellenen CBAM, AB’ye ithal edilen karbon yo\u011fun \u00fcr\u00fcnlerin g\u00f6m\u00fcl\u00fc emisyonlar\u0131n\u0131 fiyatland\u0131r\u0131r. S\u00fcre\u00e7 \u015fu \u015fekilde i\u015flemektedir:<\/p>\n

                    \n
                  • Ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi (1 Ekim 2023 \u2013 31 Aral\u0131k 2025):<\/strong> Yaln\u0131zca raporlama; mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck yok.<\/li>\n
                  • Kesin d\u00f6nem (1 Ocak 2026’dan itibaren):<\/strong> \u0130thalat\u00e7\u0131lar i\u00e7in mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ba\u015flam\u0131\u015f; “yetkili CBAM beyan sahibi” stat\u00fcs\u00fc ve sertifika teslim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirilmi\u015ftir.<\/li>\n
                  • De minimis e\u015fi\u011fi:<\/strong> Y\u0131ll\u0131k toplam net ithalat\u0131 50 tonun<\/strong> alt\u0131nda kalan ithalat\u00e7\u0131lar y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerden muaft\u0131r (elektrik ve hidrojen hari\u00e7).<\/li>\n
                  • Yetkilendirme:<\/strong> \u0130thalata devam edebilmek i\u00e7in 31 Mart 2026<\/strong>‘ya kadar yetkili beyan sahibi ba\u015fvurusu yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/li>\n
                  • \u0130lk beyan ve sertifika teslimi:<\/strong> 2026 y\u0131l\u0131 ithalatlar\u0131 i\u00e7in ilk y\u0131ll\u0131k beyan ve sertifika teslimi 30 Eyl\u00fcl 2027<\/strong>‘de; sertifika sat\u0131\u015flar\u0131 ise 1 \u015eubat 2027<\/strong>‘de ba\u015flayacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n

                    CBAM kapsam\u0131ndaki sekt\u00f6rler; \u00e7imento, demir-\u00e7elik, al\u00fcminyum, g\u00fcbre, elektrik ve hidrojendir. T\u00fcrkiye’nin AB’ye demir-\u00e7elik, al\u00fcminyum ve \u00e7imento ihracat\u0131ndaki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, bu sekt\u00f6rlerdeki \u015firketlerin karbon verilerini do\u011fru bi\u00e7imde hesaplamas\u0131 ve do\u011frulatmas\u0131, AB pazar\u0131ndaki rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6nemdedir.<\/p>\n

                    AB Ye\u015fil Mutabakat\u0131<\/h3>\n

                    2019’da ilan edilen AB Ye\u015fil Mutabakat\u0131 (European Green Deal)<\/strong>, AB’yi 2050’ye kadar iklim n\u00f6tr hale getirmeyi ama\u00e7layan kapsaml\u0131 bir politika \u00e7er\u00e7evesidir. CSRD, CSDDD ve CBAM, bu \u00e7er\u00e7evenin hukuki ara\u00e7lar\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye, AB’nin en \u00f6nemli ticaret ortaklar\u0131ndan biri oldu\u011fu i\u00e7in, Ye\u015fil Mutabakat hedefleri T\u00fcrk ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/strong> politikalar\u0131n\u0131 ve ihracat\u00e7\u0131 sekt\u00f6rlerin stratejilerini do\u011frudan bi\u00e7imlendirmektedir.<\/p>\n

                    A\u015fa\u011f\u0131daki tablo, ba\u015fl\u0131ca AB d\u00fczenlemelerinin T\u00fcrk \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zetini sunmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
                    D\u00fczenleme<\/th>\nKonusu<\/th>\nT\u00fcrk \u015eirketlerine Etkisi<\/th>\nG\u00fcncel Durum<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
                    CSRD<\/td>\nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlamas\u0131<\/td>\nAB’de i\u015ftiraki\/\u015fubesi olan b\u00fcy\u00fck gruplar; AB tedarik zincirindeki \u015firketler dolayl\u0131 olarak<\/td>\nOmnibus ile kapsam daralt\u0131ld\u0131 (>1.000 \u00e7al\u0131\u015fan & >450M\u20ac)<\/td>\n<\/tr>\n
                    CSDDD<\/td>\nDe\u011fer zinciri durum tespiti<\/td>\nB\u00fcy\u00fck AB’li al\u0131c\u0131lar\u0131n tedarik\u00e7ileri olarak<\/td>\nKapsam daralt\u0131ld\u0131 (>5.000 \u00e7al\u0131\u015fan & >1,5 milyar\u20ac); uygulama 2029<\/td>\n<\/tr>\n
                    CBAM<\/td>\n\u0130thal \u00fcr\u00fcnlerde karbon fiyat\u0131<\/td>\nDemir-\u00e7elik, al\u00fcminyum, \u00e7imento, g\u00fcbre ihracat\u00e7\u0131lar\u0131 do\u011frudan<\/td>\nKesin d\u00f6nem 1 Ocak 2026’da ba\u015flad\u0131<\/td>\n<\/tr>\n
                    Ye\u015fil Mutabakat<\/td>\nGenel iklim politikas\u0131 \u00e7er\u00e7evesi<\/td>\nT\u00fcm AB ihracat\u00e7\u0131s\u0131 sekt\u00f6rler stratejik olarak<\/td>\nDevam eden politika \u00e7er\u00e7evesi<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                    Y\u00f6netim Kurulu ve \u00dcst Y\u00f6netimin Sorumluluklar\u0131<\/h2>\n

                    S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin belki de en az anla\u015f\u0131lan boyutu, y\u00f6netim kurulu<\/strong> ve \u00fcst y\u00f6netimin ki\u015fisel sorumluluk riskidir. TTK uyar\u0131nca y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri, \u015firket i\u015flerini “tedbirli bir y\u00f6neticinin \u00f6zeniyle” y\u00fcr\u00fctmek ve \u015firketin menfaatlerini d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kurallar\u0131na uygun olarak g\u00f6zetmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

                    Bu \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik riskleri<\/strong> ve iklimle ilgili riskleri de kapsayacak bi\u00e7imde yorumlanmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re:<\/p>\n

                      \n
                    • Y\u00f6netim kurulu, \u015firketi etkileyen iklim ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik risklerini (\u00f6rne\u011fin CBAM maliyetleri, ETS y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, pazar kayb\u0131 riskleri) tespit etmek ve y\u00f6netmekle sorumludur.<\/li>\n
                    • S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011fundan ve zaman\u0131nda sunulmas\u0131ndan nihai olarak y\u00f6netim sorumludur. Yanl\u0131\u015f veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 raporlama, hem idari yapt\u0131r\u0131m hem de sorumluluk davas\u0131 riski do\u011furur.<\/li>\n
                    • Riskin erken te\u015fhisi ve y\u00f6netimi i\u00e7in uygun komite ve i\u00e7 kontrol yap\u0131lar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 beklenir.<\/li>\n<\/ul>\n

                      Bu nedenle y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik konusunda bilin\u00e7lendirilmesi ve d\u00fczenli y\u00f6netim kurulu e\u011fitimleri<\/strong> almalar\u0131, hem kurumsal uyumu g\u00fc\u00e7lendirir hem de \u00fcyelerin ki\u015fisel sorumluluk riskini azalt\u0131r.<\/p>\n

                      Tedarik Zinciri ve ESG Uyumu<\/h2>\n

                      Tedarik zinciri uyumu<\/strong>, ESG hukukunun en h\u0131zl\u0131 geni\u015fleyen alanlar\u0131ndan biridir. B\u00fcy\u00fck \u015firketler, kendi ESG y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirebilmek i\u00e7in tedarik\u00e7ilerinden de ayn\u0131 standartlar\u0131 talep etmektedir. Bu durum, “zincirleme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck” etkisi yarat\u0131r: Do\u011frudan herhangi bir kanuna tabi olmayan k\u00fc\u00e7\u00fck bir tedarik\u00e7i dahi, s\u00f6zle\u015fmesel yolla ESG y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri alt\u0131na girebilir.<\/p>\n

                      Uygulamada bu beklentiler \u015fu ara\u00e7larla somutla\u015f\u0131r:<\/p>\n

                        \n
                      • Tedarik\u00e7i s\u00f6zle\u015fmelerinde ESG h\u00fck\u00fcmleri:<\/strong> \u0130nsan haklar\u0131, \u00e7evresel standartlar, etik kurallar ve raporlama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ili\u015fkin maddeler.<\/li>\n
                      • Davran\u0131\u015f kurallar\u0131 (Supplier Code of Conduct):<\/strong> Tedarik\u00e7inin uyaca\u011f\u0131 asgari standartlar\u0131n belirlenmesi.<\/li>\n
                      • Denetim ve bilgi verme haklar\u0131:<\/strong> Al\u0131c\u0131n\u0131n tedarik\u00e7iyi denetleme ve veri talep etme yetkisi.<\/li>\n
                      • S\u00f6zle\u015fmeden d\u00f6nme ve tazminat h\u00fck\u00fcmleri:<\/strong> ESG ihlali halinde s\u00f6zle\u015fmenin feshi ve zarar\u0131n tazmini.<\/li>\n<\/ul>\n

                        Bu nedenle, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tedarik zinciri<\/strong> stratejisi geli\u015ftirmek ve tedarik\u00e7i s\u00f6zle\u015fmelerini ESG perspektifiyle g\u00f6zden ge\u00e7irmek, hem al\u0131c\u0131 hem de tedarik\u00e7i konumundaki \u015firketler i\u00e7in zorunlu hale gelmektedir.<\/p>\n

                        S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Raporlamas\u0131 ve Denetimi<\/h2>\n

                        S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlamas\u0131<\/strong>, ESG y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr boyutudur. T\u00fcrkiye’de TSRS, AB’de ise ESRS \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lan raporlama; finansal raporlamaya benzer bir titizlik, tutarl\u0131l\u0131k ve do\u011frulanabilirlik gerektirir. Raporlaman\u0131n temel bile\u015fenleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

                          \n
                        • Veri toplama altyap\u0131s\u0131:<\/strong> Emisyon, enerji, su, at\u0131k, insan kaynaklar\u0131 ve y\u00f6neti\u015fim verilerinin sistematik bi\u00e7imde toplanmas\u0131.<\/li>\n
                        • Y\u00f6neti\u015fim a\u00e7\u0131klamalar\u0131:<\/strong> S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik risklerinin y\u00f6netim kurulu d\u00fczeyinde nas\u0131l y\u00f6netildi\u011fi.<\/li>\n
                        • Strateji ve hedefler:<\/strong> \u0130klim ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik hedefleri ile bunlara ula\u015fmaya y\u00f6nelik planlar.<\/li>\n
                        • Risk ve f\u0131rsat analizi:<\/strong> S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikle ilgili risklerin finansal etkilerinin de\u011ferlendirilmesi.<\/li>\n<\/ul>\n

                          Toplanan verilerin ESG denetimleri<\/strong> (g\u00fcvence denetimi) yoluyla ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak do\u011frulanmas\u0131, raporun g\u00fcvenilirli\u011fini sa\u011flar ve yan\u0131lt\u0131c\u0131 beyan riskini azalt\u0131r. T\u00fcrkiye’de bu denetim, S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Denetimi Y\u00f6netmeli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde yetkilendirilmi\u015f denet\u00e7iler taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

                          ESG Uyum Program\u0131 Nas\u0131l Olu\u015fturulur?<\/h2>\n

                          Etkili bir ESG uyum program\u0131, da\u011f\u0131n\u0131k iyi niyetli \u00e7abalar yerine, sistematik ve belgelenmi\u015f bir yap\u0131 gerektirir. Bir ESG uyum<\/strong> program\u0131n\u0131n temel a\u015famalar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

                            \n
                          1. Bo\u015fluk analizi (gap analysis):<\/strong> \u015eirketin tabi oldu\u011fu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin tespiti ve mevcut durumun bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/li>\n
                          2. Risk haritalamas\u0131:<\/strong> Faaliyet alan\u0131na ve tedarik zincirine \u00f6zg\u00fc \u00e7evresel, sosyal ve y\u00f6neti\u015fim risklerinin belirlenmesi.<\/li>\n
                          3. Politika ve prosed\u00fcrlerin haz\u0131rlanmas\u0131:<\/strong> S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik politikas\u0131, \u00e7evre politikas\u0131, insan haklar\u0131 politikas\u0131, tedarik\u00e7i davran\u0131\u015f kurallar\u0131 ve etik kurallar\u0131n yaz\u0131l\u0131 hale getirilmesi.<\/li>\n
                          4. S\u00f6zle\u015fmelerin revizyonu:<\/strong> Tedarik\u00e7i ve m\u00fc\u015fteri s\u00f6zle\u015fmelerine uygun ESG h\u00fck\u00fcmlerinin eklenmesi.<\/li>\n
                          5. Y\u00f6neti\u015fim yap\u0131s\u0131n\u0131n kurulmas\u0131:<\/strong> S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikten sorumlu birim\/komite ve raporlama hatlar\u0131n\u0131n belirlenmesi.<\/li>\n
                          6. E\u011fitim ve fark\u0131ndal\u0131k:<\/strong> Y\u00f6netim kurulundan saha \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na kadar t\u00fcm kademelerde \u015firket i\u00e7i e\u011fitimlerin<\/strong> d\u00fczenlenmesi.<\/li>\n
                          7. \u0130zleme ve i\u00e7 denetim:<\/strong> Uyumun d\u00fczenli olarak \u00f6l\u00e7\u00fclmesi ve i\u00e7 denetim s\u00fcre\u00e7leri<\/strong> ile kontrol edilmesi.<\/li>\n<\/ol>\n

                            Bu noktada, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin teknik ve hukuki karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle uzman deste\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. ESG uyum dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131<\/strong>, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik politikalar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, tedarik\u00e7i s\u00f6zle\u015fmelerinin revizyonu, y\u00f6netim kurulu e\u011fitimleri ve uyum programlar\u0131n\u0131n kurgulanmas\u0131 gibi hizmetler; \u015firketlerin hem y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini do\u011fru tespit etmesini hem de uyumsuzluk risklerini en aza indirmesini sa\u011flar.<\/p>\n

                            \u015eirketlerin Kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi Hukuki Riskler<\/h2>\n

                            ESG uyumsuzlu\u011funun hukuki riskleri<\/strong>, yaln\u0131zca para cezalar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; \u00e7ok boyutlu ve \u00e7o\u011fu zaman birbirini tetikleyen risklerdir:<\/p>\n

                              \n
                            • \u0130dari yapt\u0131r\u0131m riski:<\/strong> \u00c7evre, iklim ve raporlama mevzuat\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k nedeniyle idari para cezalar\u0131 ve faaliyet k\u0131s\u0131tlamalar\u0131.<\/li>\n
                            • Y\u00f6netim kurulu sorumlulu\u011fu:<\/strong> \u00d6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali nedeniyle sorumluluk davalar\u0131.<\/li>\n
                            • S\u00f6zle\u015fmesel risk:<\/strong> B\u00fcy\u00fck al\u0131c\u0131larla yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelerdeki ESG h\u00fck\u00fcmlerinin ihlali nedeniyle fesih ve tazminat.<\/li>\n
                            • Finansmana eri\u015fim riski:<\/strong> Bankalar\u0131n ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir finans<\/strong> kriterleri nedeniyle kredi ve sermaye eri\u015fiminin zorla\u015fmas\u0131.<\/li>\n
                            • Pazar eri\u015fimi riski:<\/strong> CBAM ve tedarik zinciri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri nedeniyle AB pazar\u0131ndan d\u0131\u015flanma.<\/li>\n
                            • Greenwashing (ye\u015fil aklama) riski:<\/strong> As\u0131ls\u0131z \u00e7evre iddialar\u0131 nedeniyle haks\u0131z rekabet ve t\u00fcketici hukuku yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 ile itibar kayb\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n

                              Bu risklerin somut etkisi, \u015firketin faaliyet alan\u0131na, \u00f6l\u00e7e\u011fine ve tedarik zinciri yap\u0131s\u0131na g\u00f6re b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.<\/p>\n

                              \u0130dari Para Cezalar\u0131 ve \u0130tibar Riskleri<\/h2>\n

                              S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n yapt\u0131r\u0131mlar\u0131, hem idari hem de itibari boyutta \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furur.<\/p>\n

                              \u0130dari boyutta, raporlama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k TTK’n\u0131n su\u00e7lar ve cezalar ba\u015fl\u0131kl\u0131 562. maddesi kapsam\u0131nda idari para cezas\u0131na tabidir; bu cezalar\u0131n tutar\u0131 her y\u0131l yeniden de\u011ferleme oran\u0131na g\u00f6re g\u00fcncellenir. \u00c7evre ve iklim mevzuat\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131klar ise 2872 say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu ve 7552 say\u0131l\u0131 \u0130klim Kanunu kapsam\u0131nda ayr\u0131 yapt\u0131r\u0131mlara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. AB taraf\u0131nda CSDDD kapsam\u0131ndaki cezalar, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki cironun belirli bir y\u00fczdesine kadar \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>\n

                              G\u00fcncel ceza tutarlar\u0131 her y\u0131l de\u011fi\u015fmektedir; bu nedenle bir uyumsuzlu\u011fun mali sonucu, ihlalin niteli\u011fine ve y\u0131l\u0131na g\u00f6re ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmelidir.<\/p><\/blockquote>\n

                              \u0130tibari boyutta ise, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik konusundaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 beyanlar; medya, sivil toplum ve yat\u0131r\u0131mc\u0131 tepkisiyle h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyebilir. \u0130tibar kayb\u0131n\u0131n uzun vadeli finansal etkisi, \u00e7o\u011fu zaman idari para cezalar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00fczerindedir.<\/p>\n

                              Bu \u00e7er\u00e7evede \u015fu hususun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekir: \u015eirketlerin faaliyet alan\u0131, \u00f6l\u00e7e\u011fi, tedarik zinciri yap\u0131s\u0131 ve tabi olduklar\u0131 sekt\u00f6rel d\u00fczenlemeler dikkate al\u0131narak somut olay baz\u0131nda hukuki de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/strong> Genel ge\u00e7er \u00e7\u00f6z\u00fcmler yerine, \u015firkete \u00f6zg\u00fc bir risk haritas\u0131 ve uyum stratejisi olu\u015fturulmas\u0131 en sa\u011fl\u0131kl\u0131 yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n

                              S\u0131k Sorulan Sorular<\/h2>\n

                              1. \u015eirketlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri nelerdir?<\/strong> Ba\u015fl\u0131ca y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler; zorunlu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlamas\u0131 (TSRS\/ESRS), karbon emisyonlar\u0131n\u0131n izlenmesi ve raporlanmas\u0131, iklim ve \u00e7evre mevzuat\u0131na uyum, tedarik zincirinde insan haklar\u0131 ve \u00e7evre standartlar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi ve y\u00f6netim kurulunun bu riskleri y\u00f6netmesidir.<\/p>\n

                              2. ESG uyumu zorunlu mu?<\/strong> ESG’nin baz\u0131 boyutlar\u0131 art\u0131k zorunludur. Belirli \u00f6l\u00e7e\u011fin \u00fczerindeki \u015firketler i\u00e7in raporlama ve denetim zorunludur; iklim ve \u00e7evre mevzuat\u0131na uyum t\u00fcm \u015firketler i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r. Do\u011frudan kapsamda olmayan \u015firketler ise s\u00f6zle\u015fmesel yolla ESG y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri alt\u0131na girebilir.<\/p>\n

                              3. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlamas\u0131 kimler i\u00e7in zorunlu?<\/strong> T\u00fcrkiye’de TSRS kapsam\u0131nda, belirlenen e\u015fik de\u011ferlerini art arda iki d\u00f6nemde a\u015fan b\u00fcy\u00fck i\u015fletmeler; BDDK denetimindeki bankalar; SPK kapsam\u0131ndaki halka a\u00e7\u0131k \u015firketler ve ihra\u00e7\u00e7\u0131lar; sigorta, reas\u00fcrans ve emeklilik \u015firketleri zorunlu raporlama kapsam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

                              4. AB Ye\u015fil Mutabakat\u0131 \u015firketleri nas\u0131l etkiler?<\/strong> Ye\u015fil Mutabakat; CSRD, CSDDD ve CBAM gibi ara\u00e7larla, AB ile ticaret yapan ve AB tedarik zincirinde yer alan T\u00fcrk \u015firketlerini do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak etkiler. \u00d6zellikle ihracat\u00e7\u0131 sekt\u00f6rlerde karbon maliyeti ve raporlama beklentileri artar.<\/p>\n

                              5. Karbon ayak izi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri nelerdir?<\/strong> Belirli sekt\u00f6rlerdeki tesisler i\u00e7in sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n izlenmesi, raporlanmas\u0131 ve do\u011frulanmas\u0131 (MRV) zorunludur. \u0130klim Kanunu ve ETS kapsam\u0131ndaki i\u015fletmeler ayr\u0131ca emisyon izni almak ve tahsisat teslim etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

                              6. Tedarik zinciri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri nelerdir?<\/strong> \u015eirketler, tedarik zincirleri boyunca insan haklar\u0131 ve \u00e7evresel etkileri g\u00f6zetmek; tedarik\u00e7i s\u00f6zle\u015fmelerine ESG h\u00fck\u00fcmleri eklemek; davran\u0131\u015f kurallar\u0131 belirlemek ve denetim mekanizmalar\u0131 kurmakla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/p>\n

                              7. Kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik mevzuat\u0131 nedir?<\/strong> T\u00fcrkiye’de TSRS, 7552 say\u0131l\u0131 \u0130klim Kanunu, S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Denetimi Y\u00f6netmeli\u011fi, SPK S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u0130lkeleri Uyum \u00c7er\u00e7evesi ve \u00e7evre mevzuat\u0131; AB’de ise CSRD, CSDDD ve CBAM, kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik mevzuat\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturur.<\/p>\n

                              8. \u015eirketler ESG kriterlerine neden uyum sa\u011flamal\u0131d\u0131r?<\/strong> Hukuki yapt\u0131r\u0131mlardan ka\u00e7\u0131nman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra; finansmana ve sermayeye eri\u015fim, AB pazar\u0131nda rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, ihale ve tedarik\u00e7i se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerinde avantaj ve itibar\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in ESG uyumu kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n

                              9. ESG uyumsuzlu\u011funun hukuki riskleri nelerdir?<\/strong> \u0130dari para cezalar\u0131, y\u00f6netim kurulu sorumlulu\u011fu, s\u00f6zle\u015fmesel fesih ve tazminat, finansmana eri\u015fim kayb\u0131, pazardan d\u0131\u015flanma ve greenwashing kaynakl\u0131 haks\u0131z rekabet\/t\u00fcketici hukuku yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 ba\u015fl\u0131ca risklerdir.<\/p>\n

                              10. CBAM T\u00fcrk ihracat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiler?<\/strong> CBAM, AB’ye ithal edilen demir-\u00e7elik, al\u00fcminyum, \u00e7imento, g\u00fcbre, elektrik ve hidrojenin g\u00f6m\u00fcl\u00fc emisyonlar\u0131n\u0131 fiyatland\u0131r\u0131r. T\u00fcrk ihracat\u00e7\u0131lar\u0131n \u00fcr\u00fcnlerinin karbon verisini do\u011fru hesaplamas\u0131 ve do\u011frulatmas\u0131, AB’li al\u0131c\u0131lar\u0131n maliyet ve tercihini do\u011frudan etkiler.<\/p>\n

                              11. K\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli \u015firketlerin (KOB\u0130) s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc var m\u0131?<\/strong> KOB\u0130’ler \u00e7o\u011fu zorunlu raporlama kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda olsa da, b\u00fcy\u00fck al\u0131c\u0131lar\u0131n tedarik zincirinde yer ald\u0131klar\u0131nda s\u00f6zle\u015fmesel olarak ESG verisi sa\u011flamak ve belirli standartlara uymak durumunda kalabilirler.<\/p>\n

                              12. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporunun yanl\u0131\u015f olmas\u0131 ne gibi sonu\u00e7lar do\u011furur?<\/strong> Yanl\u0131\u015f veya yan\u0131lt\u0131c\u0131 raporlama; idari para cezas\u0131, g\u00fcvence denetiminde olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015f, y\u00f6netim sorumlulu\u011fu ve yat\u0131r\u0131mc\u0131 g\u00fcveninin kayb\u0131 gibi sonu\u00e7lar do\u011furabilir.<\/p>\n

                              13. ESG y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fck \u015firketleri mi ilgilendirir?<\/strong> Hay\u0131r. Zorunlu raporlama b\u00fcy\u00fck \u015firketleri hedeflese de, \u00e7evre ve iklim mevzuat\u0131 t\u00fcm \u015firketleri ba\u011flar; tedarik zinciri etkisiyle k\u00fc\u00e7\u00fck \u015firketler de uyum bask\u0131s\u0131 alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

                              14. Bankalar ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar neden ESG verisi istiyor?<\/strong> Bankalar ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, kendi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir finans y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ve risk y\u00f6netimi gere\u011fi, finanse ettikleri \u015firketlerin ESG performans\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek zorundad\u0131r. Bu nedenle kredi ve yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131nda ESG verisi giderek belirleyici hale gelmektedir.<\/p>\n

                              15. \u015eirketimiz i\u00e7in nereden ba\u015flamal\u0131y\u0131z?<\/strong> \u0130lk ad\u0131m, hangi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere tabi oldu\u011funuzu tespit eden bir bo\u015fluk analizi ve risk haritalamas\u0131d\u0131r. Ard\u0131ndan politika ve prosed\u00fcrlerin haz\u0131rlanmas\u0131, s\u00f6zle\u015fmelerin revizyonu, y\u00f6neti\u015fim yap\u0131s\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 ve e\u011fitimlerle uyum program\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi gelir. Bu s\u00fcrecin uzman hukuki destekle y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi \u00f6nerilir.<\/p>\n

                              16. Greenwashing (ye\u015fil aklama) nedir ve hukuki sonucu var m\u0131?<\/strong> Greenwashing, bir \u00fcr\u00fcn veya \u015firketin \u00e7evresel performans\u0131n\u0131n oldu\u011fundan daha iyi g\u00f6sterilmesidir. As\u0131ls\u0131z \u00e7evre iddialar\u0131, haks\u0131z rekabet ve t\u00fcketicinin yan\u0131lt\u0131lmas\u0131 h\u00fck\u00fcmleri kapsam\u0131nda yapt\u0131r\u0131ma ve itibar kayb\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

                              Sonu\u00e7 ve Hukuki De\u011ferlendirme<\/h2>\n

                              S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, son birka\u00e7 y\u0131lda g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir kurumsal tercih olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, \u00e7ok katmanl\u0131 ve ba\u011flay\u0131c\u0131 bir hukuki uyum alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye’de TSRS, 7552 say\u0131l\u0131 \u0130klim Kanunu ve sermaye piyasas\u0131 d\u00fczenlemeleri; Avrupa Birli\u011fi’nde ise CSRD, CSDDD ve CBAM, \u015firketlere raporlama, durum tespiti ve karbon y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri getirmektedir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fck \u015firketleri de\u011fil, tedarik zinciri etkisiyle her \u00f6l\u00e7ekten i\u015fletmeyi ilgilendirmektedir.<\/p>\n

                              Bu alandaki en b\u00fcy\u00fck hata, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi h\u00e2l\u00e2 bir ileti\u015fim faaliyeti olarak g\u00f6rmek ve hukuki boyutunu ihmal etmektir. Oysa s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik riskleri<\/strong>; idari para cezalar\u0131, y\u00f6netim kurulu sorumlulu\u011fu, finansmana eri\u015fim kayb\u0131 ve pazardan d\u0131\u015flanma gibi somut ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir sonu\u00e7lar do\u011furmaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, do\u011fru kurgulanm\u0131\u015f bir uyum program\u0131; yaln\u0131zca riski azaltmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda finansmana eri\u015fim, ihale avantaj\u0131 ve uluslararas\u0131 rekabet g\u00fcc\u00fc gibi f\u0131rsatlara da kap\u0131 aralar.<\/p>\n

                              Bu nedenle \u015firketlerin; tabi olduklar\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri do\u011fru tespit etmesi, politikalar\u0131n\u0131 ve s\u00f6zle\u015fmelerini bu \u00e7er\u00e7evede g\u00f6zden ge\u00e7irmesi ve y\u00f6neti\u015fim yap\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi i\u00e7erecek bi\u00e7imde g\u00fc\u00e7lendirmesi gerekir. Mevzuat h\u0131zla de\u011fi\u015fti\u011fi ve her \u015firketin durumu kendine \u00f6zg\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in, \u015firketlerin faaliyet alan\u0131, \u00f6l\u00e7e\u011fi, tedarik zinciri yap\u0131s\u0131 ve tabi olduklar\u0131 sekt\u00f6rel d\u00fczenlemeler dikkate al\u0131narak somut olay baz\u0131nda hukuki de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n

                              S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve ESG alan\u0131nda uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir hukuk b\u00fcrosundan al\u0131nacak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131<\/strong>; ESG uyum program\u0131n\u0131n kurulmas\u0131, politikalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, tedarik\u00e7i s\u00f6zle\u015fmelerinin revizyonu, y\u00f6netim kurulu e\u011fitimleri ve i\u00e7 denetim s\u00fcre\u00e7lerinin tasarlanmas\u0131 gibi konularda \u015firketinizi g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. Bu s\u00fcrecin proaktif bi\u00e7imde, riskler somutla\u015fmadan y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, hem maliyet hem de itibar a\u00e7\u0131s\u0131ndan en ak\u0131lc\u0131 yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n

                              \n

                              \u015eirketler \u0130\u00e7in Temel Uyum Kontrol Listesi<\/h2>\n

                              A\u015fa\u011f\u0131daki 15 maddelik kontrol listesi; y\u00f6netim kurulu, insan kaynaklar\u0131, sat\u0131n alma, hukuk, uyum ve \u00e7evre birimlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik uyumunu sistematik bi\u00e7imde de\u011ferlendirmesine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

                                \n
                              1. [Y\u00f6netim Kurulu]<\/strong> \u015eirketin tabi oldu\u011fu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri (TSRS, \u0130klim Kanunu, AB d\u00fczenlemeleri) tespit edildi mi?<\/li>\n
                              2. [Y\u00f6netim Kurulu]<\/strong> S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve iklim riskleri, y\u00f6netim kurulu g\u00fcndemine ve risk y\u00f6netim sistemine dahil edildi mi?<\/li>\n
                              3. [Hukuk]<\/strong> \u015eirketin zorunlu raporlama kapsam\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131 net bi\u00e7imde de\u011ferlendirildi mi?<\/li>\n
                              4. [Hukuk]<\/strong> TTK kapsam\u0131ndaki y\u00f6netim kurulu \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6zden ge\u00e7irildi mi?<\/li>\n
                              5. [Uyum]<\/strong> Yaz\u0131l\u0131 bir s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik politikas\u0131 ve \u00e7evre politikas\u0131 olu\u015fturuldu mu?<\/li>\n
                              6. [Uyum]<\/strong> \u0130nsan haklar\u0131 ve etik kurallar\u0131 i\u00e7eren bir tedarik\u00e7i davran\u0131\u015f kural\u0131 (Supplier Code of Conduct) haz\u0131rland\u0131 m\u0131?<\/li>\n
                              7. [Sat\u0131n Alma]<\/strong> Tedarik\u00e7i s\u00f6zle\u015fmeleri ESG h\u00fck\u00fcmleri, denetim haklar\u0131 ve fesih\/tazminat maddeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan revize edildi mi?<\/li>\n
                              8. [Sat\u0131n Alma]<\/strong> Kritik tedarik\u00e7ilerin ESG risk de\u011ferlendirmesi yap\u0131ld\u0131 m\u0131?<\/li>\n
                              9. [\u00c7evre]<\/strong> Sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 ve karbon ayak izi \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcyor ve izleniyor mu (MRV)?<\/li>\n
                              10. [\u00c7evre]<\/strong> \u0130klim Kanunu ve ETS kapsam\u0131ndaki emisyon izni ve tahsisat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de\u011ferlendirildi mi?<\/li>\n
                              11. [\u00c7evre\/\u0130hracat]<\/strong> CBAM kapsam\u0131ndaki \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in karbon verisi hesaplama ve do\u011frulama altyap\u0131s\u0131 kuruldu mu?<\/li>\n
                              12. [\u0130nsan Kaynaklar\u0131]<\/strong> \u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi, \u00e7e\u015fitlilik, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasa\u011f\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fan haklar\u0131 politikalar\u0131 g\u00fcncel mi?<\/li>\n
                              13. [Uyum\/\u0130\u00e7 Denetim]<\/strong> S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik verilerinin do\u011frulu\u011funu sa\u011flayan i\u00e7 kontrol ve i\u00e7 denetim s\u00fcre\u00e7leri mevcut mu?<\/li>\n
                              14. [T\u00fcm Birimler]<\/strong> Y\u00f6netim kurulundan saha \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na kadar d\u00fczenli s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik e\u011fitimleri planland\u0131 m\u0131?<\/li>\n
                              15. [Y\u00f6netim Kurulu\/Hukuk]<\/strong> Reklam ve kamuya a\u00e7\u0131klamalarda greenwashing (ye\u015fil aklama) riskine kar\u015f\u0131 bir kontrol mekanizmas\u0131 var m\u0131?<\/li>\n<\/ol>\n

                                 <\/p>\n

                                \n

                                Bu makale genel bilgilendirme amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r ve hukuki dan\u0131\u015fmanl\u0131k niteli\u011fi ta\u015f\u0131maz. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik mevzuat\u0131 (TSRS, \u0130klim Kanunu, AB d\u00fczenlemeleri ve ikincil mevzuat) h\u0131zla de\u011fi\u015fmekte oldu\u011fundan, kararlar\u0131n\u0131z\u0131 vermeden \u00f6nce uzman bir hukuk b\u00fcrosundan \u015firketinize \u00f6zg\u00fc g\u00fcncel hukuki g\u00f6r\u00fc\u015f alman\u0131z \u00f6nerilir. Her olay, somut \u00f6zelliklerine g\u00f6re ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmelidir.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                \u015eirketlerin S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u0130\u00e7in Hukuki Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri \u00a0\u00d6zet: S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik art\u0131k g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir kurumsal sosyal sorumluluk faaliyeti de\u011fil, ba\u011flay\u0131c\u0131 hukuki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. T\u00fcrkiye’de KGK’n\u0131n T\u00fcrkiye S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Raporlama Standartlar\u0131 (TSRS), 7552 say\u0131l\u0131 \u0130klim Kanunu ve SPK d\u00fczenlemeleri; Avrupa Birli\u011fi’nde ise CSRD, CSDDD ve CBAM, \u015firketlere raporlama, durum tespiti (due diligence) ve karbon y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri getirmektedir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere uyumsuzluk; idari para […]<\/p>","protected":false},"author":5,"featured_media":13642,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rank_math_lock_modified_date":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[200,198,199,201,158],"class_list":["post-13641","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-meridyen-hukuk","tag-cbam","tag-esg","tag-iklim-kanunu","tag-kurumsaluyum","tag-surdurulebilirlik"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13641"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13641\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13642"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.meridyenhukuk.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}